اقدام غیرقانونی و یک‌طرفه تیم ترامپ در حرکت به سمت باتلاق جنگ با ایران آن هم با نفوذ و اثرگذاری لابی صهیونیست، حالا کم‌کم اثرات منفی خود را نشان می‌دهد. از تأثیرات بسته شدن تنگه هرمز بر رشد قیمت انرژی و به هم ریختن بازار جهانی که بگذریم، شکل‌گیری موج مخالفت‌های داخلی با تصمیم کاخ سفیدنشینان برجسته است. در آخرین مورد مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان و هم‌حزب ترامپ، اگرچه سعی کرد با «اقدام دفاعی» قلمداد کردن، تجاوز به خاک کشورمان را توجیه کند، ولی سپس با بیان اینکه خودمان به اندازه کافی مشکل داریم با زیر سؤال بردن این مداخله هشدار داد «ما پلیس جهان نیستیم».

رویارویی زیرپوستی دو سوی آتلانتیک

اقدام بی‌محابای ایالات ‌متحده و فشردن کلید جنگ با جمهوری ‌اسلامی در محیط بین‌الملل هم واکنش‌های بسیاری به دنبال داشته که در این میان رویکرد حاکی از دودلی و تردید توأم با ابزار مخالفت اتحادیه اروپا برای ورود فعال به این عرصه، قابل توجه است. در این باره می‌توان به اظهارات نخست‌وزیر اسپانیا اشاره کرد که با وجود تهدیدهای ترامپ، باز هم تأکید کرده موضع دولت او «نه به جنگ» است. پدرو سانچز اشاره کرده حمله نظامی به عراق در سال ۲۰۰۳ به جهانی ناامن‌تر انجامید و جنگ علیه ایران هم به نظم بین‌المللی عادلانه‌تر، محیطی سالم‌تر یا زندگی بهتر برای مردم عادی منتهی نخواهد شد. این موضع ضدجنگ در شرایطی است که رئیس ‌جمهور آمریکا پیش‌تر تهدید کرده بود به دلیل خودداری مادرید از دادن مجوز استفاده از پایگاه‌هایش به نیروهای ایالات ‌متحده در مأموریت‌های مرتبط با حملات علیه ایران، کل تجارت با این کشور را قطع خواهد کرد.
همزمان دیگر قدرت‌های اروپایی با وجود اتخاذ رویکرد محتاطانه‌تر که ناشی از ترس از تحریک رئیس‌جمهور آمریکا صورت گرفته، سعی می‌کنند با اقدام‌های خود، مخالفت با جنگ‌طلبی کاخ‌سفید را بروز دهند. به طور نمونه انگلیس متحد نخست آمریکا در تجاوز به عراق که پیش‌تر با ممنوع کردن استفاده واشنگتن از پایگاه‌هایش برای عملیات علیه ایران، خشم ترامپ را برانگیخت، اکنون در میان بی‌میلی ضمن لغو این مجوز مدعی شده برای دفاع از متحدان خود به عملیات تدافعی و نه تهاجمی ایالات ‌متحده و رژیم ‌صهیونیستی ملحق شده است. رئیس‌جمهور فرانسه نیز اگرچه همچنان تأکید کرده حمله خارج از چارچوب به ایران را یک اقدام تنش‌زای خطرناک و اشتباهی راهبردی دانسته و تأیید نمی‌کند، ولی به دلیل اینکه پاریس توافق‌نامه‌های دفاعی با قطر، کویت و امارات دارد، همبستگی خود را با آن‌ها نشان خواهد داد. امانوئل مکرون سپس از اعلام دستور اعزام ناو هواپیمابر شارل دوگل به مدیترانه، ناو جنگی لانگدوک و رادارها و سامانه‌های دفاع هوایی به قبرس و جنگنده‌های رافائل بیشتر به خاورمیانه به منظور حفاظت از تأسیسات نظامی پاریس و متحدانش در خاورمیانه خبر داده است.
در این میان موضع مقامات آلمان نیز قابل توجه است. صدراعظم آلمان که شامگاه سه‌شنبه میهمان همتای آمریکایی بود هر چند در زبان از اقدام‌های کاخ‌سفید حمایت کرد، ولی در ادامه برای توجیه عدم مشارکت در این تهاجم در اظهاراتی که بیشتر به شوخی می‌ماند، گفت: «تا امروز، نه آمریکایی‌ها و نه اسرائیلی‌ها تمایلی [به پیوستن ما به این کارزار] ندارند!». فردریش مرتس
در عین حال در حضور ترامپ آشکارا تأکید کرد که معتقد است جنگ علیه ایران به «اقتصادهای ما» آسیب می‌زند، بنابراین آلمان امیدوار است حملات آمریکا و اسرائیل در اسرع وقت به پایان برسد.

اروپا به دنبال انتقام از ترامپ

با توجه به نکات مورد اشاره، نوع موضع‌گیری و اقدام مرد بیمار این روزهای عرصه سیاست جهانی در موضوع جنگ غیرقانونی علیه جمهوری ‌اسلامی، بیانگر سرگشتگی و دوگانگی است که از چند مسئله ناشی می‌شود. چشم آبی‌ها که حرکت جنگی گاوچران‌ها را که حتی زحمت ارائه آن به شورای امنیت سازمان ملل را هم نکشیدند، کاملاً مخالف موازین جهانی دانسته و خواهان همراهی و تأیید آن نیستند، ولی همزمان زیر بار فشار واشنگتن مجبور به نوعی اقدام حداقلی برای راضی نگه داشتن ترامپ هستند، بنابراین بخشی از دوگانگی مواضع به این موضوع و در واقع عمق وابستگی اتحادیه بازمی‌گردد.
بخشی دیگر از این رویکرد ابهام شاید به بازی انتقام اروپا از متحد آن سوی آتلانتیکی خود به واسطه نوع عملکرد ترامپ در جنگ اوکراین و فروختن قاره سبز به روسیه پوتین مربوط باشد. حقیقت این است که با وجود ضعف آشکار رئیس‌جمهور پیشین ایالات‌ متحده در حوزه‌های مختلف اما جو بایدن در جنگ با مسکو حمایت کاملی از بروکسل داشت. با این حال بازگشت ترامپ به قدرت، وقفه جدی در کمک‌های تسلیحاتی به کی‌یف ایجاد کرد. دونالد در ادامه با نادیده گرفتن تمام هشدارهای اتحادیه، مذاکراتی میان روسیه و اوکراین کلید زد؛ روند دیپلماتیک مهمی بر سر ترسیم مرزهای آینده اروپا آن هم بدون حضور نمایندگان اروپا! چشم آبی‌ها با وجود این خیانت، هر چند برای حفظ وجهه و ظاهر همچنان تلاش کرده‌اند اتحاد خود را با واشنگتن حفظ کرده و از جنگ لفظی بیشتر که سبب انشقاق با آمریکا می‌شود خودداری کنند ولی بدون تردید از کاخ‌سفید درباره اوکراین کینه به دل گرفته و به دنبال انتقام هستند و چه میدانی بهتر از جنگ غیرقانونی علیه جمهوری ‌اسلامی.
واقعیت این است که اروپای امروز دیگر آن بازیگر پرابهت گذشته نیست و تأثیرگذاری چندانی در سیاست جهانی ندارد، با این حال همین عدم همراهی کامل با اقدام‌های آمریکا حرکتی قابل توجه است. گوشمالی ترامپ، برخلاف مشارکتی که در جنگ عراق، سوریه، لیبی و... میان متحدان غربی صورت گرفت، مشروعیت تجاوزهای جاری علیه کشورمان را بیش از پیش زیر سؤال برده و احتمالاً در ادامه مناقشه میان متحدان آمریکایی و اروپایی را به جاهای حساس خواهد کشاند.

خبرنگار: هدایت جاوید